Prawo i praktyka

Rok Równych Szans dla Wszystkich Giełda tematów równościowych Kolekcja równościowa Prawo i praktyka Warsztaty Redakcji Równości Zdjęcia Redakcji Równości

PRAWO DO RÓWNEGO TRAKTOWANIA

Dyskryminacja jest nie tylko naganna z moralnego punktu widzenia – jest również niezgodna z prawem. Europejskie dyrektywy zobowiązują wszystkie kraje członkowskie UE do wprowadzenia lub zmodyfikowania swojego prawodawstwa w celu zagwarantowania wszystkim mieszkańcom Europy ochrony przed niesprawiedliwym traktowaniem.

Pierwsze działania podjęte w walce z dyskryminacją z racji płci sięgają początków samej Unii Europejskiej, czyli 1957 roku. Prawodawstwo europejskie, dotyczące kwestii dyskryminacji z racji pochodzenia rasowego i etnicznego, religii lub wyznania, niepełnosprawności, wieku czy orientacji seksualnej, zostało wprowadzone poprzez dwie dyrektywy w 2000 roku.

Odmowa przyjęcia do pracy lub uczestnictwa w szkoleniu na podstawie jednego z sześciu wymienionych wyżej powodów jest niezgodna z prawem. Podobnie jak molestowanie i wiktymizacja. Ustawodawstwo, poruszające kwestie płci oraz dyskryminacji o charakterze rasowym, jest jeszcze bardziej rozbudowane i reguluje także dostęp do opieki zdrowotnej, edukacji, dóbr i usług oraz mieszkalnictwa.

Dyskryminacja może mieć charakter bezpośredni lub pośredni. Ogłoszenie o pracę, w którym wyraźnie zaznacza się, że nie jest ona dostępna dla osób niepełnosprawnych, jest dyskryminacją jawną. Zmuszanie kandydatów, ubiegających się o pracę, do napisania testu sprawdzającego zdolności językowe, w przypadku gdy taka wiedza nie jest na danym stanowisku wymagana, stanowi przykład dyskryminacji pośredniej. W obu przypadkach takie działania są zabronione.

Jeśli twoje prawa zostały pogwałcone, jesteś upoważniony do podjęcia działań. Wszystkie kraje członkowskie UE mają do dyspozycji procedury prawne i administracyjne, które w razie złożenia skargi gwarantują konsekwencje karne wobec tych, którzy dopuścili się dyskryminacji.

DYREKTYWY

Dyrektywy są aktami "twardego prawa europejskiego. Zawarte w nich zapisy są wiążące dla państw członkowskich. Oznacza to, że prawo wynikające z dyrektyw musi zostać włączone do systemów prawnych państw członkowskich. Prawo danego kraju, które jest niezgodne z dyrektywami, musi być zmienione i do nich dostosowane".

Dyrektywa Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne

• Dyrektywa ta chroni przed dyskryminacją m.in. w zatrudnieniu i kształceniu, opiece społecznej (w tym zabezpieczeniu społecznym i opiece zdrowotnej). Zapewnia m.in. wolność wstępowania i działania w organizacjach pracowników i pracodawców oraz korzystania i dostarczania dóbr i usług, w tym do zakwaterowania.
• Zawiera definicje pośredniej i bezpośredniej dyskryminacji oraz molestowania i zakazuje dyskryminacji oraz wiktymizacji.
• Zezwala na przyjmowanie i utrzymywanie przepisów bardziej korzystnych dla zasady równego traktowania niż te, zawarte w dyrektywie.
• Osobom, które uznają się za pokrzywdzone zapewnia prawo do skargi oraz wprowadza ciężar dowodu - strona pozwana musi udowodnić, że zasada równego traktowania nie została naruszona (nie ma domniemania niewinności).
• Nakazuje Państwom Członkowskim powołać specjalne organy działające na rzecz równego traktowania wszystkich osób.

Dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy

Dyrektywa ta wprowadza zasadę równego traktowania niezależnie od religji, przekonań, niepełnosprawności, wieku, orientacji seksualnej w zatrudnieniu, kształceniu i przynależności do organizacji pracowników lub pracodawców. Podobnie jak ww. dyrektywa podaje definicje dyskryminacji i molestowania. Zobowiązuje pracodawców do wprowadzenia usprawnień dla osób niepełnosprawnych, by umożliwić im dostęp do pracy, rozwoju zawodowego lub kształcenia.